<< 2025-11 | 2026-02 >> (Index)
Big / Small; More / Less
Instead of using ཆུང་ I keep making the mistake of saying ཉུང་, I must be more aware:
རྒྱ་གར་ལས་ངའི་ལུང་པ་ཞེ་དྲགས་(ཀྱིས་) ཉུང་ ཆུང་ བ་ཡོད་རེད།
ཨ་ཡོད། unanswered
What is ཨ་ཡོད།
ཐབས་ཤེས་ཨ་ཡོད།
I doubt if there’s a solution.
Try
Instead of ཚད་ལྟ་བྱེད་ (to try, more on a context of trying clothes) I should use more ཐབས་ཤེས་བྱེད་ (make way of doing).
ཁོང་བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་ཡི་གེ་འབྲི་ཡག་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད།
He tries to write in literary Tibetan.
Twice སྡབ་གཉིས་ unanswered
I need to find the correct spelling for “twice” in Tibetan
There are twice as many people today as yesterday.
དེ་རིང་ཁེ་ས་ལས་སྡབ་གཉིས་ཀྱིས་མི་མང་བ་ཡོད་རེད།
Mi or Ma for Negating Comparatives unanswered
་རེ་བྱས་ནས་ཚིག་གྲུབ་དང་པོ་༼མི༽་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞི་ནས་ཚིག་གྲུབ་གཉིས་པ་༼མ་༽འབྲི་གི་རེད། Why do we say “mi nyenpa” and at the other “ma shimpa”. Mi or Ma? 🤔
༡ ༽ དེབ་གཞན་དག་དེ་ཚོ་ལས་སྒྲུང་འདི་མི་སྙན་པ་འདུག
༢༽ ཁེ་ས་ལས་མོག་མོག་འདི་ཚོ་མ་ཞིམ་པ་འདུག
Rule of anticipation with སུ་
I was confused about the copula used for asking In this class who knows English?: འཛིན་གྲྭ་འདིའི་ནང་ལ་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཤེས་མཁན་སུ་སུ་ཡོད།
Here using ཡོད་ because (1) we use the non-verb to have and (2) we expect the people answering with ཡོད་.
Why the non-verb to have? Because the question is, if you go very literal, more along the lines of How many English knowers do you have in your class.
But སུ་སུ་ཡོད་རེད། is also valid, as well as སུ་སུ་རེད། and སུ་སུ་ཡིན།
- སུ་སུ་ཡོད་རེད། Valid if it’s something that everybody knowns.
- སུ་སུ་རེད། Valid, then instead of the question being How many English knowers do you have in your class would be more Who are the ones who know English.
- སུ་སུ་ཡིན། Also valid! ཡིན་ and རེད་ have subtle added meaning as explained before in Identity with ཡིན་ and རེད་.
x
This is not mine!
འདི་ངའི་མ་རེད། uses རེད་ because the object is not oneself, it’s something external, so it falls on the གཞན་ side.
This is related to Identity with ཡིན་ and རེད་
Identity with ཡིན་ and རེད་
Remember the rule of using ཡིན་ or རེད་ based on whether you think the people hearing knows this or not.
Example: ང་དགེ་རྒན་རེད། (as you already know I am a teacher) as opposed to ང་དགེ་རྒན་ཡིན། (I am a teacher).
གྲབས་ and གྲབས་བྱེད་
verb + གྲནས་ on the verge of; about to do verbal action. va.-
verb + གྲགས་བྱེད to make preparations, arrangements, measures, a contrivance.
ད་ལྟ་ཉལ་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
Right now we’re getting ready for sleep.
Class Notes
སྒྲ་འཇུག་བྱེད་པའི་ལྟད་མོ། recording. སྒྲ་འཇུག་བྱེད་པ (verb) movie ལྟད་མོ།
ཁྱེད་གི་རེ་མོས་རེད། now your turn o ད་ཀྱེད་རང་ཡིན་ད།
ཁ་ལག་ཟ་ས། dining hall (place to eat). ཞེ་ས། ༼གསོལ་ཚིགས་ཁང་།༽
ང་གོམས་གཤིས་ཆགས་སོང་། I got used to it (it became my habit).
When a very long question is asked to you, that ends with མྱོང་ཡོད་པས། you can reply with འདི་སྐོར་ལ་ཉམ་མཉོང་ཡོད། if you don’t want to repeat the verb or simply answer མྱོང་ཡོད། or ལགས་ཡོད།
When someone is speaking a lot you can say མང་དྲགས་སོང་ད to stop him/her. Which means “It’s too much, enough, stop”.
གྲ་སྒྲིག་སོང་ད། can be said in a restaurant when you want to say “It’s enough, I’m done, no more food, I’m full”.
When they ask you ཁྱེད་རང་གི་བྱས་ན་འཐེན་ཐུག་ནང་ལ་སི་པན་བླུགས་ན་ཞིམ་པོ་འདུག་གས། and you want to say only when putting མང་པོ་ you can say སི་པན་གླུག་ཡག་མང་དྲགས་ན་མ་གཏོགས་ཞིམ་པོ་ཡོད་རེད།
If: Colloquial and Written
གལ་སྲིད་ in spoken
གལ་དེ་ in written
Bride and Daughter in law
མནའ་མ
Whats is དུ་ in here
The relative who lives in India… (H)
རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་མཁན་གྱི་སྤུན་མཆེད་་་་
དུ་ is the ལ་དོན་. Seems in ཁ་སྐད་ might appear sometimes!
Whatever country
How many ways to say? “Whatever country you go to, you must get ready.”
་་་གྲ་སྒྲིག་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་རེད།
- ཁྱེད་རང་ལུང་པ་ག་པར་འགྲོ་ན་་་
- ཁྱེད་རང་ལུང་པ་ག་པར་འགྲོ་ནའང་་་
- ཁྱེད་རང་ལུང་པ་ག་རེ་ཡིན་ནའི་འགྲོ་ན་་་
Of types and various kinds
For elements that are concrete, known, distinguished from others and countable we can use རིགས་ or སྣ་ཁ་.
There are two types of food ཟས་རིགས་གཉིས་འདུག
Then there are many kinds at the same time, and you are not going to count them you can say རིགས་སྣ་ཚོགས་ (སྣ་ཚོགས་ or ) or འདྲ་མི་འདྲ་ (or འདྲ་མིན་འདྲ་སྣ་ཁ་).
There are all kinds of food ཟས་རིགས་སྣ་ཚོག་འདུག
Personal Opinion: “For you…”
Using the ལ་དོན་ as follows can be a way to prompt someone’s opinion?
Answer: Yes.
ཁྱེད་རང་ལ་བོད་གཞས་ལས་དབྱིན་གཞས་སྙན་པ་འདུག་གས།
What Verbs Require a Ladon?
I see དགོས་པ་ requires one? རྒྱ་མི་མང་ཆེ་བས་ཁོ་ཙེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཁ་ལག་ ཟ་གི་ཡོད་ན་ / བཟས་ན་ ཁོང་ཚོ་ལ་ཐུར་མ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད།
I also observed རག་ gets one too? But sometimes it gets dropped?
བསྟན་པས་ ང་དེབ་གཅིག་ཉོས་པ་ཡིན་ ཟེ་ལེན་བརྒྱབ་སོང་།
བསྟན་པས་ ཡི་གེ་རག་མ་སོང་ ཟེ་ལེན་བརྒྱབ་སོང་།
ཁྱེད་རང་གིས་དྲྭ་འཕྲིན་ང་ལ་རག་སོང་ཟེ་ལབ་དགོས་རེད།
Answer: It doesn’t really get dropped. This happens because the subject altogether is omitted: བསྟན་པས་ཁོང་ལ་ཡི་གེ་རག་མམ་སོང་ཟེ་ལེན་བརྒྱབ་སོང་།
Do you know …
Question: How to translate: Do you know where he is? Do we use ladon? No LADON!
Answer: Incorrect in red, correct in green:
ཁྱེད་རང་ཁོང་ག་པར་ཡོད་པར་ཤེས་པས།
ཁྱེད་རང་ཁོང་ག་པར་ཡོད་པས་ཤེས་པས།
ཁྱེད་རང་ཁོང་ག་པར་ཡོད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པས།
ཁྱེད་རང་ཁོང་ག་པར་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པས།
The last two have the same meaning, so don’t get confused about ཡོད་མད་ implying “wether”.
Question: How to translate: Do you know if he knows how to swim? Do we need གིས་?
ཁྱེད་རང་གིས་ཁོང་རྐྱལ་རྒྱག་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཧ་གོ་ཀྱི་ཡོད་པས།
Ambiguous Adjective / Adverb
This question came up during the 24th 9am class:
ངའི་ཞི་མི་ཁ་ལག་ཡག་པོ་བཟས་ཀྱི་མི་འདུག
Does the ཡག་པོ་ go with བཟས་ or ཞི་མི་?
Answer: It’s contextual. If we wanted to make it more explicit:
- Change ཡག་པོ་ for something like ཞིམ་པོ་ so it’s clear it goes with the food.
- Use adverb ཡག་པོ་བྱས་ནས་
Similarities: གཏུབ་ དཀྲུག་
I keep mixing གཏུབ་པ་ (to cut) and དཀྲུག་ཀཀྲུབ་གཏོང་བ་ (to stir).
Question: Running
བོད་སྐད་ལ་༼to run༽་ག་རེ་ཟེར་ཀྱི་རེད།
༡༽ རྒྱུག་པ → this is simpler
༢༽ རྒྱུག་ཤར་གློད་པ
༣༽ རྒྱུག་སོལ་བ
Question: བྱས་ and ནས་
༼བྱས་༽ དང་ ༼ནས་༽ ཁྱད་པར་ག
རེ་རེད། དཔེར་ན།
༡༽ ངའི་རོགས་པས་ཆང་མང་པོ་འཐུང་༼ནས་༽མགོ་ན་སོང་།
༢༽ ཁོང་ལ་ཁང་པ་ཡག་པོ་གཅིག་རག་༼བྱས་༽སེམས་པ་དགའ་སོང།
Answer: In ཁ་སྐད་ spoken they have the same meaning but in written བོད་ཡིག་ it doesn’t
- བྱས་ past form of བྱེད་པ་ verb
- ནས་ particle that has the meaning of “from”, which in ཁ་སྐད་ breaks that rule
Question: ཡག
My neighbours must have moved. These days I can’t see them at all.
ངའི་ཁྱིམ་མཚེས་དེ་ཚོ་ཁང་པ་སྤོས་ཡིན་ས་རེད། དེང་སང་ཁོང་ཚོ་མཐོང་ཡག་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག།
What is this grammatical construction here? Why is it nominalizing མཐོང་? I would say མཐོང་ཁྱོན་ནས་ཐུབ་མི་འདུག
Answer: Tibetans nominalize a lot. So a literal translation would be There isn’t seeing of my neighbours, or something like that…
Dimitri
You probably meant “མཐོང་ཁྱོན་ནས་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག”
You can’t use “can” here: in your sentence, you used it like an English speaker, but: You have the eyes and the ability to see, so you CAN see them. You are not seeing them only because they are not there, not because you can’t.
My only theory is that they told us that Tibetans frequently use ཡག་ instead of ཀྱི་. Thus, they’ll probably say that the sentence above is the same as: དེང་སང་ཁོང་ཚོ་ཁྱོན་ནས་མཐོང་ཀྱི་མི་འདུག།
Or maybe if you use ཡག་ then you are allowed to move ཁྱོན་ནས་ after the verb “see”?
Finally, a linguistic interpretation - I think it’s correct: ཡག་ is a nominalizer. Thus, མཐོང་ཡག་ becomes an noun, an act of seeing, “seeing”. Thus, it’s a noun! Now, is this act of seeing there or not there? It’s not there: མི་འདུག! Franziska already mentioned this verb-noun correspondence a few times in her book, especially when discussing “དགོས”.
Falling And Tripping
Dear Lobsang Tsering from Pema Tsal helped me clarify the difference between the two words with examples on how to use them.
ཟག་པ་ means to fall something or someone from a height.
ཟག་པ།
བྱིའུ་དེ་ཤིང་སྡོང་ནས་ཟག་སོང་།
སྨྱུ་གུ་ས་ལ་ཟག་སོང་།
མི་དེ་ཁང་པ་གང་ནས་ཟག་སོང་།
ངའི་ལག་ཐོག་ཁ་པར་ཆུའི་ནང་ལ་ཟག་སོང་།
རིལ་བ་ also means to fall but not from a height, is used mainly for the people who tremble and fall down. Sometimes when we walk or run, our feet hit a stone or any other objects and we fall down. I hope I could clarify you to some extent.
རིལ་བ།
ང་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ས་ལ་རིལ་སོང་།
ང་རིལ་ནས་རྨ་བཟོས་སོང་།
ཁོ་བག་བག་ནས་རིལ་སོང་།
ང་རིལ་ནས་ཡར་ལངས་པ་ཡིན།
རྣམ་རྟོག་ཚ་པོ། for Preassuming
I thought that རྣམ་རྟོག་ཚ་པོ། meant only superstitious but today I found my monk friend using it in the following situation. We were having a discussion on Buddhism while having tea. Then I felt a bit worried he would to be on time somewhere soon. So I told him that if he needs to go he should, and not stay here for me, giving precious Dharma. And he used རྣམ་རྟོག in a sentence, and I though… wait, that’s superstition, right? He tells me that he is not busy, that it’s OK, that we can keep chatting, that this is in my mind.
So then I check the Anki card for རྣམ་རྟོག་ཚ་པོ། and I see it means also with lots of thoughts, so it kind of made sense… When you preassume, or overthink, we might then use that word.